Soğutucu akışkanlarla ilgili hangi düzenlemeler var?

Soğutucu akışkanlar konusunda çeşitli uluslararası ve ulusal düzenlemeler, çevresel etkilerin azaltılması amacıyla geliştirilmiştir. Bu düzenlemeler, ozon tabakasını korumak ve iklim değişikliğiyle mücadele etmek için kritik öneme sahip. Dünyada ve Türkiye'de uygulanan bu yasalar, soğutucu akışkanların kullanımını ve yönetimini etkileyen önemli çerçeveler sunmaktadır.

Soğutucu akışkan gazlarla ilgili yönetmelikler, çevresel etkileri azaltmak amacıyla çeşitli uluslararası ve bölgesel düzenlemeler içermektedir:

Montreal Protokolü: 1987 yılında imzalanan bu protokol, CFC (kloroflorokarbon) ve HCFC (hidrokloroflorokarbon) gibi ozon tabakasına zararlı soğutucu akışkanların üretimini ve kullanımını kısıtlamıştır. Protokol, daha sonra Londra, Kopenhag, Viyana ve Montreal'de yapılan toplantılarla güncellenmiştir. 

Avrupa Birliği F-Gaz Yönetmeliği: 2006 yılında yürürlüğe giren bu yönetmelik, florlu gazların (HFC) kullanımını düzenlemektedir. Yönetmelik, kaçak kontrolleri, geri kazanım ve iyileştirme işlemleri, servis elemanlarının eğitimi ve soğutucu gaz tanklarının etiketlendirilmesini kapsamaktadır. 2030 yılına kadar florlu gaz miktarının %21'e düşürülmesi hedeflenmektedir. 

Türkiye'deki Düzenlemeler: Türkiye, Montreal Protokolünü 1991'de, Kopenhag ve Londra kararlarını ise 1995 yılında onaylamıştır. Çevre ve Orman Bakanlığı, "Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin Azaltılmasına Dair Yönetmelik" hazırlayarak resmi gazetede yayımlamıştır. 

Ayrıca, 2023 yılında AB Parlamentosu, soğutma ve iklimlendirme ekipmanlarında PFAS (per- ve polifloroalkil maddeler) kullanımını kısıtlayan düzenlemeler kabul etmiştir. 

1. Montreal Protokolü: 1987 yılında imzalanan bu protokol, CFC (kloroflorokarbon) ve HCFC (hidrokloroflorokarbon) gibi ozon tabakasına zararlı soğutucu akışkanların üretimini ve kullanımını kısıtlamıştır. Protokol, daha sonra Londra, Kopenhag, Viyana ve Montreal'de yapılan toplantılarla güncellenmiştir. 
2. Avrupa Birliği F-Gaz Yönetmeliği: 2006 yılında yürürlüğe giren bu yönetmelik, florlu gazların (HFC) kullanımını düzenlemektedir. Yönetmelik, kaçak kontrolleri, geri kazanım ve iyileştirme işlemleri, servis elemanlarının eğitimi ve soğutucu gaz tanklarının etiketlendirilmesini kapsamaktadır. 2030 yılına kadar florlu gaz miktarının %21'e düşürülmesi hedeflenmektedir. 
3. Türkiye'deki Düzenlemeler: Türkiye, Montreal Protokolünü 1991'de, Kopenhag ve Londra kararlarını ise 1995 yılında onaylamıştır. Çevre ve Orman Bakanlığı, "Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin Azaltılmasına Dair Yönetmelik" hazırlayarak resmi gazetede yayımlamıştır.